Tôm bỏ ăn phải làm sao? Giải pháp dinh dưỡng chủ động từ gốc rễ

Trong quá trình nuôi tôm thẻ chân trắng, hiện tượng tôm bỏ ăn hoặc ăn yếu là một trong những vấn đề khiến người nuôi lo lắng nhất. Tôm bỏ ăn không chỉ làm chậm tốc độ tăng trưởng mà còn là dấu hiệu cảnh báo sớm của nhiều bệnh nguy hiểm như viêm gan tụy, bệnh đường ruột, hoặc môi trường nước đang bị ô nhiễm, tích tụ khí độc. Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến hao hụt đàn, tăng chi phí và giảm năng suất đáng kể.

Để giúp người nuôi khắc phục hiệu quả, bài viết dưới đây Tân Huy Hoàng Group sẽ chia sẻ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và đặc biệt là các giải pháp dinh dưỡng khoa học giúp tôm hồi phục nhanh, ăn mạnh trở lại và phát triển ổn định.

Nguyên nhân khiến tôm bỏ ăn

Tôm bỏ ăn không chỉ do vấn đề về thức ăn, mà còn liên quan đến nhiều yếu tố trong môi trường và sức khỏe tổng thể của tôm. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

• Biến động môi trường: Nhiệt độ, pH, độ mặn hoặc oxy hòa tan (DO) thay đổi đột ngột khiến tôm bị sốc.
• Bệnh lý: Các bệnh về gan tụy, đường ruột, vi khuẩn Vibrio hoặc ký sinh trùng (vi bào tử trùng, Gregarines) làm giảm khả năng tiêu hóa.
• Tích tụ khí độc (NH₃, H₂S): Khi môi trường ao bẩn, chất hữu cơ phân hủy tạo khí độc khiến tôm stress và ngừng bắt mồi.
• Thức ăn kém chất lượng: Thức ăn ẩm mốc, ôi thiu hoặc thiếu dinh dưỡng khiến tôm chán ăn.
• Sử dụng kháng sinh, hóa chất mạnh: Làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Dấu hiệu nhận biết tôm bỏ ăn

• Tôm ăn chậm hoặc bỏ hoàn toàn, thức ăn dư nhiều sau mỗi cữ.
• Quan sát tôm bị trống đường ruột, đứt khúc hoặc nhợt nhạt.
• Gan tụy teo nhỏ, nhạt màu, dễ vỡ khi bóp nhẹ.
• Tôm bơi yếu, tập trung quanh quạt nước hoặc góc ao.
• Phân tôm loãng, rời rạc, không kết chuỗi.

Giải pháp dinh dưỡng giúp tôm hồi phục nhanh

Tạm ngưng cho ăn và xử lý môi trường

• Khi tôm bỏ ăn cần ngưng cho ăn 1–2 cữ, kiểm tra pH, DO, NH₃, NO₂, độ kiềm và độ mặn.
• Tạt vi sinh xử lý đáy ao (chứa Bacillus subtilis, B. licheniformis) để phân hủy chất thải và giảm khí độc.
• Thay 10–20% nước, bổ sung khoáng tổng hợp để phục hồi cân bằng ion.

Cải thiện hệ tiêu hóa

• Dùng men vi sinh đường ruột (Lactobacillus, Bacillus, Saccharomyces cerevisiae) trộn vào thức ăn giúp tái lập hệ vi sinh có lợi.
• Bổ sung Postbiotic, enzyme tiêu hóa để hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng.
• Trộn thảo dược tự nhiên (chiết xuất tỏi, nghệ, gừng, β-glucan) để tăng sức đề kháng.

Bổ sung vitamin và khoáng chất

• Vitamin C + E: tăng sức đề kháng và giảm stress.
• Vitamin B-complex: kích thích tiêu hóa và tăng bắt mồi.
• Khoáng vi lượng (Ca, Mg, Zn): giúp phục hồi gan tụy.
• Acid amin thiết yếu: phục hồi cơ thể sau stress.

Điều chỉnh khẩu phần ăn

• Giảm lượng thức ăn 30–50%, chia nhỏ nhiều cữ/ngày.
• Dùng thức ăn dễ tiêu, có mùi hấp dẫn (vị tôm, tảo, men bia).
• Trộn men vi sinh + dầu mực + vitamin trước khi cho ăn để kích thích bắt mồi.

Phòng ngừa tôm bỏ ăn

• Duy trì môi trường ổn định: DO > 5 mg/l, pH 7.5–8.5, độ kiềm 100–150 mg/l.
• Định kỳ bổ sung vi sinh và khoáng: giúp cân bằng hệ vi sinh và giảm stress.
• Dùng thức ăn chất lượng cao, tránh ẩm mốc, bảo quản khô ráo.
• Theo dõi hệ số FCR và lượng thức ăn, điều chỉnh theo nhu cầu thực tế.

Tôm bỏ ăn là hiện tượng thường gặp, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người nuôi hiểu rõ nguyên nhân và có giải pháp dinh dưỡng phù hợp. Bằng cách kết hợp men vi sinh, vitamin, khoáng và các chiết xuất tự nhiên, người nuôi không chỉ giúp tôm ăn mạnh trở lại mà còn tăng sức đề kháng, giảm rủi ro bệnh gan tụy và đường ruột, đảm bảo hiệu quả kinh tế cao nhất cho vụ nuôi.