Vì sao tôm thẻ chậm lớn dù ăn nhiều?

Vì sao tôm thẻ chậm lớn dù ăn nhiều là tình trạng rất phổ biến trong nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh. Nhiều ao nuôi ghi nhận lượng thức ăn tăng đều mỗi ngày, tôm vẫn lên sàng nhưng tốc độ lớn chậm, cỡ tôm không đồng đều và FCR ngày càng cao. Nếu không xử lý kịp thời, người nuôi sẽ đối mặt với chi phí thức ăn tăng mạnh nhưng lợi nhuận giảm. Vậy nguyên nhân thật sự nằm ở đâu?

Tôm ăn nhiều nhưng không hấp thu được

Một sai lầm thường gặp là đánh giá tôm khỏe chỉ dựa vào lượng ăn. Trên thực tế:

• Tôm vẫn ăn nhưng đường ruột hấp thu kém
• Thức ăn đi qua ruột nhanh
• Dinh dưỡng không chuyển hóa thành tăng trưởng

Dấu hiệu nhận biết:

• Ruột tôm không đầy
• Phân nhạt màu, ngắn
• FCR tăng dù lượng ăn cao

Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến tôm thẻ chậm lớn.

Môi trường ao nuôi không phù hợp

DO đáy ao thấp

Khi oxy đáy thấp:

• Tôm giảm chuyển hóa thức ăn
• Dinh dưỡng dùng để “chống stress” thay vì lớn
• Đặc biệt về đêm và rạng sáng, DO thấp làm tôm ăn nhưng không lớn.

pH dao động mạnh ngày – đêm

• pH dao động >0,5 đơn vị/ngày
• Tôm bị stress mãn tính
• Ảnh hưởng trực tiếp khả năng tăng trưởng

Nhiều ao nhìn “bình thường” nhưng pH không ổn định khiến tôm thẻ chậm lớn kéo dài.

Đáy ao dơ, khí độc tích tụ

Sau 30–40 ngày nuôi:

• Thức ăn dư
• Phân tôm lắng đáy
• Phát sinh NH₃, H₂S

Hậu quả:

• Tôm vẫn ăn nhưng tiêu hóa kém
• Giảm tốc độ lột xác
• Kích cỡ tôm không đồng đều

Đây là nguyên nhân rất phổ biến nhưng thường bị bỏ qua.

Xem thêm: Cách phục hồi ao sau khi tôm ăn yếu kéo dài

Chia cữ ăn và khung giờ cho ăn chưa đúng

Nhiều ao nuôi:

• Cho ăn nhiều vào ban ngày
• Dồn lượng ăn lớn trong 1–2 cữ
• Ít chú trọng cữ ăn đêm

Trong khi đó:

• Tôm thẻ ăn và chuyển hóa tốt nhất vào chiều tối – ban đêm
• Cho ăn sai khung giờ làm tăng FCR nhưng tôm không lớn tương ứng

Thiếu khoáng và vi chất

Khoáng đóng vai trò:

• Hỗ trợ lột xác
• Giúp cứng vỏ nhanh
• Thúc đẩy tăng trưởng

Khi thiếu khoáng:

• Tôm lột chậm
• Vỏ mềm
• Lớn chậm dù ăn đủ

Đặc biệt dễ xảy ra trong ao lót bạt, nước ít thay.

Cách xử lý khi tôm thẻ chậm lớn dù ăn nhiều

Bước 1: Kiểm tra lại FCR và sàng ăn

• Không tăng thức ăn nếu FCR đã cao
• Điều chỉnh lượng ăn theo sàng, không theo cảm tính

Bước 2: Cải thiện môi trường ao

• Tăng quạt nước, đặc biệt ban đêm
• Xử lý đáy ao bằng vi sinh liều nhẹ
• Ổn định pH, hạn chế dao động

Bước 3: Phục hồi đường ruột

• Trộn men tiêu hóa 3–5 ngày
• Bổ sung vitamin C
• Không tăng đạm trong giai đoạn phục hồi

Bước 4: Điều chỉnh lại cữ ăn

• Giảm cữ ban ngày
• Dồn 60–70% lượng thức ăn vào chiều tối – ban đêm
• Chia nhiều cữ nhỏ thay vì dồn cữ lớn

Tình trạng tôm thẻ chậm lớn dù ăn nhiều không nằm ở việc thiếu thức ăn, mà chủ yếu do môi trường, tiêu hóa và cách quản lý cho ăn. Nếu người nuôi chỉ tiếp tục tăng lượng ăn, FCR sẽ tăng cao nhưng tôm vẫn không đạt kích cỡ mong muốn.

Muốn tôm lớn nhanh: ổn định ao – phục hồi ruột – cho ăn đúng thời điểm, không nóng vội.