Tôm sốc môi trường khi giao mùa – Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả

Tôm sốc môi trường khi giao mùa – Thời điểm giao mùa (chuyển từ nắng sang mưa hoặc ngược lại) là giai đoạn nhạy cảm trong nuôi tôm. Sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ, pH, độ mặn và oxy hòa tan khiến tôm dễ bị sốc môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng ăn và tốc độ tăng trưởng. Nếu không kịp thời xử lý, hiện tượng này có thể dẫn đến tôm chết rải rác hoặc bùng phát dịch bệnh trong ao nuôi.

Nguyên nhân khiến tôm sốc môi trường khi giao mùa

Biến động nhiệt độ đột ngột

• Khi nắng mưa xen kẽ, nhiệt độ nước ao có thể thay đổi tới 3–5°C chỉ trong vài giờ.
• Sự chênh lệch này làm tôm mất cân bằng sinh lý, đặc biệt là tôm nhỏ hoặc tôm mới thả.

Thay đổi độ mặn và pH

• Mưa lớn kéo dài làm giảm độ mặn đột ngột và khiến pH nước ao giảm.
• Độ pH dưới 7 hoặc dao động mạnh trong ngày khiến tôm yếu, dễ bị stress và kém ăn.

Thiếu oxy hòa tan

• Vào những ngày âm u hoặc mưa liên tục, quá trình quang hợp của tảo giảm, khiến oxy hòa tan trong nước xuống thấp.
• Khi oxy dưới 3 mg/l, tôm sẽ nổi đầu, giảm hoạt động và dễ bị ngộ độc khí độc NH₃, H₂S.

Tích tụ khí độc và chất hữu cơ

• Lượng bùn đáy, thức ăn thừa và xác tảo phân hủy mạnh trong điều kiện thời tiết thất thường, sinh ra nhiều khí độc.
• Đây là yếu tố chính khiến tôm bị ngộ độc và chết rải rác trong giai đoạn giao mùa.

Có thể bạn quan tâm: Nuôi tôm Biofloc

Dấu hiệu tôm sốc môi trường khi giao mùa

• Tôm bỏ ăn hoặc ăn chậm, lượng thức ăn thừa tăng.
• Tôm bơi lờ đờ, tập trung gần bờ hoặc nổi đầu vào sáng sớm.
• Vỏ tôm mềm, đổi màu, hoặc xuất hiện các đốm trắng trên thân.
• Một số con yếu, chết rải rác ở đáy hoặc gần cống xả.

Cách khắc phục và phòng ngừa tôm sốc môi trường

Ổn định các yếu tố môi trường nước

• Khắc phục tôm sốc môi trường khi giao mùa bằng cách duy trì nhiệt độ nước trong khoảng 28–30°C, pH từ 7,5–8,2 và độ mặn ổn định.
• Sau mưa, bổ sung vôi CaCO₃ hoặc Dolomite (2–3 kg/1.000 m²) để ổn định pH.

Tăng cường oxy và giảm khí độc

• Vận hành quạt nước hoặc sục khí liên tục trong những ngày thời tiết xấu.
• Định kỳ sử dụng chế phẩm vi sinh xử lý đáy để phân hủy chất hữu cơ và giảm NH₃, H₂S.

Bổ sung khoáng và vitamin cho tôm

• Trộn vào thức ăn vitamin C, khoáng tổng hợp, men tiêu hóa để tăng sức đề kháng.
• Dùng electrolyte hoặc khoáng nước giúp tôm nhanh chóng phục hồi cân bằng ion sau khi sốc.

Điều chỉnh lượng thức ăn hợp lý

Khi thời tiết thay đổi, nên giảm 20–30% lượng thức ăn trong 1–2 ngày để tránh ô nhiễm nước.

 Khắc phục tôm sốc môi trường khi giao mùa bằng quản lý tảo và màu nước

• Giữ màu nước ổn định (xanh rêu non hoặc vàng nâu nhạt).
• Khi tảo chết hàng loạt do mưa, nên sử dụng vi sinh xử lý nước để tránh phát sinh khí độc.

Hiện tượng tôm sốc môi trường khi giao mùa là vấn đề phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người nuôi hiểu rõ nguyên nhân và chủ động quản lý ao hợp lý. Việc duy trì chất lượng nước ổn định, tăng cường sức khỏe đường ruột và hỗ trợ miễn dịch cho tôm là chìa khóa giúp vượt qua giai đoạn thời tiết thất thường một cách an toàn và hiệu quả.