Cách nhận biết tôm thẻ tăng trưởng kém ngay từ sớm

Cách nhận biết tôm thẻ tăng trưởng kém ngay từ sớm là kỹ năng cực kỳ quan trọng trong nuôi tôm thâm canh. Nếu phát hiện trễ, người nuôi thường chỉ thấy hậu quả là tôm nhỏ, FCR cao, kéo dài thời gian nuôi và giảm lợi nhuận. Trên thực tế, tôm tăng trưởng kém luôn có dấu hiệu cảnh báo rất sớm, chỉ là nhiều ao nuôi bỏ qua hoặc đánh giá sai.

Các dấu hiệu tôm thẻ tăng trưởng kém dễ quan sát và chính xác nhất

Cỡ tôm không đạt chuẩn theo ngày nuôi

Đây là dấu hiệu tôm thẻ tăng trưởng kém sớm và rõ ràng nhất.

Ví dụ tham khảo (tôm thẻ nuôi thâm canh):

• 20 ngày: ~1.000 – 1.200 con/kg
• 30 ngày: ~450 – 600 con/kg
• 40 ngày: ~250 – 350 con/kg

👉 Nếu cỡ tôm luôn nhỏ hơn chuẩn 15–20% dù ăn bình thường → cảnh báo tăng trưởng kém.

Lưu ý:

• Không so với ao khác nếu điều kiện khác nhau
• So với chính ao đó và tiêu chuẩn chung

Tôm ăn đều nhưng FCR tăng nhanh

Nhiều ao nuôi lầm tưởng: “Tôm còn ăn mạnh là còn ổn”

Xem thêm: Vì sao tôm thẻ chậm lớn dù ăn nhiều?

Thực tế:

• Lượng ăn tăng nhưng tốc độ lớn không tương xứng
• FCR tăng dần theo tuần

Ví dụ:

• Tuần trước FCR 1.3
• Tuần sau lên 1.5 – 1.6 dù không bệnh rõ ràng

👉 Đây là dấu hiệu tôm hấp thu kém, tôm thẻ tăng trưởng kém và chậm từ bên trong.

Quan sát đường ruột và phân tôm

Kiểm tra tôm bằng chài hoặc vó là cách phát hiện rất sớm.

Dấu hiệu bất thường:

• Ruột không đầy, đứt đoạn
• Phân ngắn, nhạt màu
• Một số con ruột rỗng dù vẫn ăn

Điều này cho thấy:

• Tôm ăn nhưng không tiêu hóa tốt
• Dinh dưỡng không chuyển hóa thành thịt

Nếu kéo dài 5–7 ngày, tôm sẽ chậm lớn rõ rệt.

Tôm lột xác chậm, vỏ mềm lâu cứng

Tăng trưởng của tôm gắn liền với chu kỳ lột xác.

Dấu hiệu cảnh báo:

• Ít vỏ lột trong ao
• Tôm lột nhưng vỏ mềm kéo dài
• Kích cỡ sau lột không tăng rõ

Nguyên nhân thường gặp:

• Thiếu khoáng
• Môi trường không ổn định
• DO đáy thấp

👉 Lột chậm = lớn chậm, dù lượng ăn vẫn cao.

Tôm phân đàn sớm, kích cỡ không đồng đều

Ngay từ 25–35 ngày:

• Xuất hiện nhiều cỡ tôm trong ao
• Tôm lớn – tôm nhỏ chênh lệch rõ

Điều này cho thấy:

• Một phần tôm hấp thu tốt
• Phần còn lại tăng trưởng kém hoặc bị stress

Phân đàn sớm là dấu hiệu rất điển hình của ao tôm thẻ tăng trưởng kém không ổn định.

Hoạt động của tôm giảm nhẹ nhưng kéo dài

Không phải lúc nào tôm thẻ tăng trưởng kém cũng bỏ ăn.

Dấu hiệu nhẹ:

• Tôm lên sàng chậm hơn
• Ít búng nhảy khi kiểm tra
• Tập trung đáy nhiều hơn ban ngày

👉 Đây là dạng stress mãn tính, rất dễ bị bỏ qua nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ lớn.

Môi trường “nhìn ổn” nhưng tiềm ẩn rủi ro

Một số ao:

• Nước trong
• Không mùi
• Tôm không chết

Nhưng thực tế:

• pH dao động ngày – đêm lớn
• DO đáy thấp về sáng
• Khí độc tích tụ nhẹ

Những yếu tố này không gây chết nhanh, nhưng làm tôm lớn chậm kéo dài.

Nên làm gì khi phát hiện sớm tôm thẻ tăng trưởng kém?

Ngay khi có 2–3 dấu hiệu trên, cần:

• Không tăng lượng thức ăn
• Kiểm tra lại FCR và sàng ăn
• Ổn định môi trường trước khi can thiệp dinh dưỡng
• Phục hồi đường ruột, khoáng, vitamin ở liều vừa phải

👉 Xử lý sớm giúp giữ được thời gian nuôi và chi phí.

Tôm thẻ tăng trưởng kém luôn có dấu hiệu từ rất sớm, đặc biệt qua cỡ tôm, FCR, đường ruột và lột xác. Người nuôi càng phát hiện sớm thì chi phí xử lý càng thấp và hiệu quả càng cao.

Đừng chờ đến khi tôm “quá nhỏ” mới xử lý – lúc đó đã tốn nhiều thức ăn mà khó cứu tăng trưởng.