Độ kiềm bao nhiêu là tốt cho tôm thẻ chân trắng?

Trong nuôi tôm thẻ chân trắng, độ kiềm là yếu tố quan trọng giúp ổn định pH, hỗ trợ quá trình lột xác và duy trì môi trường nước bền vững. Tuy nhiên, nhiều người nuôi vẫn chưa thực sự hiểu rõ độ kiềm bao nhiêu là tốt cho tôm thẻ, dẫn đến tình trạng pH dao động mạnh, tôm khó lột xác, mềm vỏ hoặc chậm lớn.

Trên thực tế, tôm thẻ có thể thích nghi với nhiều mức kiềm khác nhau, nhưng để đảm bảo tăng trưởng ổn định và hạn chế rủi ro, ao nuôi cần duy trì độ kiềm trong ngưỡng tối ưu.

Độ kiềm bao nhiêu là tốt cho tôm thẻ?

Mức độ kiềm lý tưởng cho tôm thẻ: 100 – 150 mg/L (ppm CaCO₃)

Đây là khoảng an toàn giúp:

• Ổn định pH ngày – đêm
• Hỗ trợ tôm lột xác thuận lợi
• Giảm stress môi trường
• Tăng hiệu quả sử dụng thức ăn

Ngoài ra:

• 80 – 100 mg/L: vẫn nuôi được nhưng pH dễ dao động
• < 80 mg/L: kiềm thấp, nguy cơ sốc pH cao
• > 180 mg/L: kiềm cao, có thể ảnh hưởng lột xác nếu mất cân bằng khoáng

Vì sao độ kiềm quan trọng với tôm thẻ?

Ổn định pH ao nuôi

Độ kiềm hoạt động như một “bộ đệm” giúp hạn chế tình trạng pH ao tôm dao động mạnh. Ao có kiềm thấp thường xảy ra:

• pH sáng thấp – chiều cao
• Biên độ dao động >0.8
• Tôm nổi đầu, giảm ăn

Hỗ trợ quá trình lột xác

Tôm thẻ cần khoáng, đặc biệt là canxi và magie, để hình thành vỏ mới sau khi lột. Nếu độ kiềm thấp:

• Tôm khó cứng vỏ
• Mềm vỏ kéo dài
• Tỷ lệ hao hụt tăng

Giảm độc tính khí NH₃

Khi pH cao, khí NH₃ trở nên độc hơn. Nếu độ kiềm được duy trì ổn định, pH sẽ ít biến động, giúp giảm rủi ro ngộ độc khí độc.

Dấu hiệu ao nuôi thiếu kiềm

Nếu độ kiềm thấp, ao nuôi thường có các biểu hiện:

• pH dao động mạnh giữa sáng và chiều
• Tôm lột xác không đồng loạt
• Mềm vỏ lâu cứng
• Tôm cong thân sau lột
• Tăng tỷ lệ hao hụt ban đêm

Đây là những cảnh báo cho thấy cần kiểm tra và điều chỉnh lại độ kiềm ngay.

Nguyên nhân khiến độ kiềm giảm

• Mưa lớn kéo dài
• Tảo phát triển mạnh
• Thay nước nhiều
• Nền đáy ao yếu khoáng
• Không bổ sung khoáng định kỳ

Đặc biệt trong mùa mưa, độ kiềm thường giảm nhanh và làm pH mất ổn định.

Cách tăng và duy trì độ kiềm ổn định cho tôm thẻ

Sử dụng Dolomite

Dolomite giúp bổ sung canxi và magie, tăng kiềm từ từ và bền vững.

Liều dùng tùy theo mức thiếu kiềm, không nên tăng quá nhanh (>20 mg/L/ngày).

Dùng Natri bicarbonate (NaHCO₃)

Phù hợp khi cần nâng kiềm nhanh trong trường hợp khẩn cấp.

Tuy nhiên cần chia nhỏ liều, tránh tăng đột ngột gây sốc.

Duy trì mực nước ổn định

Mực nước quá thấp khiến kiềm và pH biến động mạnh hơn. Nên giữ mực nước tối thiểu 1.3–1.5m.

Kết hợp quản lý tảo và đáy ao

• Tránh để tảo bùng phát dày
• Bổ sung vi sinh xử lý đáy
• Hạn chế tích tụ chất hữu cơ

Điều này giúp duy trì hệ đệm tự nhiên và hạn chế tiêu hao kiềm.

Có nên duy trì kiềm càng cao càng tốt không?

Câu trả lời là không.

Kiềm quá cao (>180–200 mg/L) có thể:

• Làm mất cân bằng khoáng
• Ảnh hưởng quá trình lột xác
• Làm pH khó điều chỉnh

Quan trọng không phải kiềm cao, mà là kiềm ổn định và phù hợp.

Độ kiềm bao nhiêu là tốt cho tôm thẻ? – Mức lý tưởng là 100 – 150 mg/L, giúp ổn định pH, hỗ trợ lột xác và giảm stress môi trường. Người nuôi cần theo dõi kiềm định kỳ 2–3 ngày/lần, đặc biệt sau mưa hoặc khi pH dao động mạnh, để kịp thời điều chỉnh.

Duy trì độ kiềm ổn định chính là nền tảng giúp ao nuôi bền vững, tôm khỏe và tối ưu hiệu quả kinh tế.