Khi nào nên đổi thức ăn cho tôm thẻ để tối ưu tăng trưởng và FCR?

Khi nào nên đổi thức ăn cho tôm thẻ là câu hỏi rất phổ biến trong quá trình nuôi tôm thâm canh. Trên thực tế, đổi thức ăn đúng thời điểm giúp tôm lớn nhanh, FCR thấp, nhưng đổi sai lúc lại khiến tôm stress, chậm lớn, rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, người nuôi cần hiểu rõ khi nào nên đổi – khi nào không nên đổi để tránh tốn chi phí và rủi ro không cần thiết.

Nên đổi thức ăn cho tôm khi bước sang giai đoạn tăng trưởng mới

Tôm thẻ có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau theo từng giai đoạn. Việc đổi thức ăn cho tôm theo cỡ tôm là cần thiết.

Thông thường:

• Tôm < 20 ngày: ưu tiên cám mịn, dễ tiêu
• Tôm 20–40 ngày: tăng dần đạm và năng lượng
• Tôm > 40 ngày: tập trung tăng trọng, ổn định FCR

👉 Nếu tôm đã lớn nhưng vẫn dùng cám cho giai đoạn nhỏ, tốc độ tăng trưởng sẽ giảm rõ rệt.

Có thể bạn quan tâm: So sánh tôm lớn chậm do môi trường và do dinh dưỡng

Nên đổi thức ăn cho tôm khi FCR tăng bất thường

Một dấu hiệu rất quan trọng để quyết định đổi thức ăn là FCR.

Cần xem xét đổi thức ăn khi:

• Lượng ăn tăng nhưng cỡ tôm tăng chậm
• FCR tăng liên tục 2–3 tuần
• Tôm ăn đều nhưng hiệu quả tăng trọng kém

Tuy nhiên, không nên vội đổi cám ngay. Trước khi đổi cần:

• Kiểm tra môi trường ao
• Kiểm tra đường ruột tôm

👉 Nếu môi trường ổn nhưng FCR vẫn cao, đổi thức ăn phù hợp hơn là cần thiết.

Nên đổi thức ăn khi tôm ăn mạnh nhưng lớn chậm

Nhiều ao nuôi gặp tình trạng:

• Tôm lên sàng tốt
• Không bỏ ăn
• Nhưng kích cỡ tăng rất chậm

Nguyên nhân có thể do:

• Hàm lượng dinh dưỡng không phù hợp giai đoạn
• Cám khó tiêu
• Thiếu cân đối đạm – năng lượng

Trong trường hợp này, đổi sang:

• Thức ăn dễ tiêu hơn
• Công thức phù hợp cỡ tôm hiện tại

Thường giúp cải thiện tốc độ lớn sau 7–10 ngày.

Nên đổi thức ăn khi tôm phân đàn rõ rệt

Tôm phân đàn sớm là dấu hiệu tăng trưởng không đồng đều.

Biểu hiện:

• Có nhiều cỡ tôm trong ao
• Một nhóm lớn nhanh, nhóm còn lại rất chậm

Nguyên nhân liên quan đến thức ăn:

• Cỡ viên không phù hợp
• Hàm lượng dinh dưỡng không đồng đều

👉 Đổi thức ăn có cỡ viên và công thức phù hợp giúp giảm phân đàn và đồng đều đàn tôm.

Không nên đổi thức ăn cho tôm khi đang bị stress môi trường

Rất nhiều ao nuôi đổi cám sai thời điểm.

Không nên đổi thức ăn khi:

• DO thấp, pH dao động mạnh
• Ao mới xử lý đáy hoặc thay nước
• Thời tiết biến động mạnh
• Tôm đang yếu, giảm bắt mồi

Trong những thời điểm này:

• Đổi cám dễ làm tôm sốc
• Tôm rối loạn tiêu hóa
• FCR tăng nhanh

Cần ổn định môi trường trước, đổi thức ăn sau.

Không nên đổi thức ăn liên tục trong thời gian ngắn

Sai lầm phổ biến:

• Thấy tôm chậm lớn → đổi cám
• 3–5 ngày không cải thiện → đổi tiếp

Hậu quả:

• Tôm không kịp thích nghi
• Rối loạn đường ruột
• Khó đánh giá hiệu quả thật sự

👉 Mỗi lần đổi thức ăn cần theo dõi ít nhất 7–10 ngày mới đánh giá chính xác.

Cách đổi thức ăn cho tôm đúng kỹ thuật để tránh sốc tôm

Khi quyết định đổi thức ăn, nên:

• Trộn cám cũ : cám mới theo tỷ lệ 70:30 → 50:50 → 100%
• Thực hiện trong 2–3 ngày
• Theo dõi sàng ăn và đường ruột tôm sát sao

Nếu thấy:

• Tôm ăn chậm lại
• Ruột không đầy

Cần giảm lượng ăn, không tăng cữ vội.

Việc đổi thức ăn cho tôm thẻ chỉ hiệu quả khi:

• Đúng thời điểm
• Đúng giai đoạn tăng trưởng
• Môi trường ao đã ổn định

🔑 Nguyên tắc quan trọng: Không đổi cám để “chữa” vấn đề môi trường – hãy xử lý môi trường trước, thức ăn chỉ là bước hỗ trợ sau.