Tảo tàn trong ao tôm: Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm không nên bỏ qua
Tảo tàn trong ao tôm là một trong những sự cố môi trường nguy hiểm nhất trong quá trình nuôi tôm thẻ chân trắng. Khi tảo chết hàng loạt, oxy hòa tan giảm mạnh, khí độc tăng nhanh và pH dao động lớn, khiến tôm bị sốc, nổi đầu hoặc giảm ăn đột ngột.
Nhiều ao nuôi đang ổn định nhưng chỉ sau 1–2 ngày tảo tàn đã khiến tôm yếu, FCR tăng và nguy cơ bùng phát bệnh rất cao. Vì vậy, việc nhận biết sớm tảo tàn trong ao tôm và xử lý đúng cách là yếu tố quyết định giúp hạn chế thiệt hại.
Mục Lục
Tảo tàn trong ao tôm là gì?
Tảo tàn là hiện tượng tảo trong ao chết đồng loạt hoặc suy giảm mạnh mật độ trong thời gian ngắn.
Nguyên nhân có thể do:
- Thay đổi thời tiết đột ngột
- Mưa lớn kéo dài
- Nắng gắt sau mưa
- Sử dụng hóa chất sai liều
- Thay nước quá nhiều
Khi tảo chết, xác tảo phân hủy sẽ tiêu hao oxy và sinh ra khí độc như NH₃, NO₂, H₂S.
Dấu hiệu nhận biết sớm tảo tàn trong ao tôm
Màu nước thay đổi bất thường
- Nước từ xanh đậm chuyển sang nhạt màu hoặc vàng nâu
- Nước trong hơn bình thường
- Xuất hiện váng nổi trên mặt nước
Đây là dấu hiệu đầu tiên của tảo tàn trong ao tôm.
pH dao động lớn
- pH sáng thấp bất thường
- pH chiều giảm hơn so với các ngày trước
- Biên độ dao động >1 đơn vị
Tảo giảm mật độ làm quá trình quang hợp yếu, pH mất cân bằng.
Oxy hòa tan giảm mạnh vào sáng sớm
- Tôm nổi đầu
- Tập trung gần quạt nước
- Bơi lờ đờ
Khi tảo chết và phân hủy, oxy bị tiêu hao nhanh chóng.
Tôm giảm ăn đột ngột
- Sàng ăn dư nhiều
- Tôm bắt mồi chậm
- Ruột không đầy thức ăn
Đây là dấu hiệu tôm bị stress môi trường do tảo tàn.
Khí độc tăng nhanh
Sau 1–2 ngày tảo tàn, thường xuất hiện:
- NH₃ tăng
- NO₂ tăng
- Đáy ao có mùi hôi
Nguyên nhân khiến tảo tàn trong ao tôm
Hiểu nguyên nhân giúp xử lý tận gốc thay vì chỉ giải quyết tạm thời.
1. Mưa lớn kéo dài
Nước mưa làm giảm độ kiềm, giảm pH và gây sốc tảo.
2. Nắng gắt sau mưa
Biến động nhiệt độ và ánh sáng khiến tảo không thích nghi kịp.
3. Mật độ tảo quá dày
Ao có tảo dày dễ sụp đổ quần thể khi môi trường thay đổi.
4. Dùng hóa chất diệt khuẩn mạnh
Lạm dụng hóa chất có thể tiêu diệt cả tảo có lợi và hệ vi sinh.
Cách xử lý tảo tàn trong ao tôm an toàn
Khi phát hiện tảo tàn trong ao tôm, cần xử lý theo thứ tự ưu tiên sau:
Tăng cường oxy ngay lập tức
- Chạy quạt nước 24/24
- Tăng công suất vào ban đêm
- Đảm bảo oxy >5 mg/L
Oxy là yếu tố sống còn trong giai đoạn này.
Ổn định pH và độ kiềm
- Kiểm tra kiềm
- Bổ sung Dolomite hoặc bicarbonate nếu cần
- Không nâng pH quá nhanh
Bổ sung vi sinh xử lý hữu cơ
Vi sinh giúp:
- Phân hủy xác tảo
- Giảm khí độc
- Ổn định hệ vi sinh ao
Nên dùng vi sinh vào buổi tối để đạt hiệu quả cao.
Giảm lượng thức ăn tạm thời
Khi tôm stress:
- Giảm 20–30% khẩu phần
- Theo dõi sàng ăn sát sao
- Tránh tăng tải hữu cơ trong giai đoạn nhạy cảm.
Thay nước có kiểm soát (nếu cần)
Chỉ thay 10–20% và kiểm tra kỹ pH, kiềm trước khi cấp nước mới.
Cách phòng ngừa tảo tàn trong ao tôm
Phòng bệnh luôn hiệu quả hơn chữa bệnh:
- Duy trì độ kiềm 100–150 mg/L
- Không để nước quá đậm màu
- Bổ sung vi sinh định kỳ
- Quản lý thức ăn chặt chẽ
- Theo dõi pH 2 lần/ngày
Tảo tàn trong ao tôm là hiện tượng nguy hiểm có thể gây thiệt hại lớn nếu không phát hiện và xử lý kịp thời. Nhận biết sớm qua màu nước, pH, oxy và sức ăn của tôm sẽ giúp người nuôi chủ động ứng phó. Việc tăng oxy, ổn định kiềm và bổ sung vi sinh đúng cách là chìa khóa để vượt qua giai đoạn này an toàn.
